Η σύγκριση, αυτό το αθόρυβο μαχαίρι

Οι άνθρωποι εκτίθενται. Άλλοι το επιλέγουν, άλλοι απλώς βρίσκονται ξαφνικά στο φως, σαν να τους τράβηξε κάποιος την κουρτίνα χωρίς προειδοποίηση. Κι εκεί, στο κοινό βλέμμα, αρχίζει το παλιό τελετουργικό: η σύγκριση.

Δεν χρειάζεται να ειπωθεί. Γίνεται από μόνη της, σαν αντανακλαστικό. Σαν να κουβαλά ο καθένας μας έναν αόρατο χάρακα και να μετράει, ύψη, βάθη, λάθη, επιτυχίες, ρωγμές. Και το πιο παράξενο; Ο χάρακας αυτός δεν είναι ποτέ ίσιος.

Οι άνθρωποι αξιολογούν με τα δικά τους κριτήρια, αυτά τα μικρά, ιδιωτικά συστήματα μέτρησης που σπάνια αντέχουν στο φως. Άλλος μετράει με φόβο, άλλος με ζήλια, άλλος με θαυμασμό που δεν ομολογεί. Άλλος μετράει με όσα του λείπουν. Κι έτσι, η κρίση τους δεν είναι ποτέ για εμάς, είναι για τους ίδιους.

Κι όμως, εμείς στεκόμαστε εκεί, εκτεθειμένοι, σαν να περιμένουμε μια ετυμηγορία που δεν θα έπρεπε ποτέ να μας αφορά. Η σύγκριση είναι ένα αθόρυβο μαχαίρι. Δεν κάνει θόρυβο όταν πέφτει. Μόνο όταν αγγίζει το δέρμα. Και το δέρμα, όσο κι αν σκληραίνει, θυμάται.

Αλλά υπάρχει και κάτι άλλο, πιο κρυφό: η σύγκριση είναι και μια μορφή καθρέφτη. Όχι απαραίτητα για να δούμε τον εαυτό μας, αλλά για να δούμε ποιοι είναι οι άλλοι. Πώς κοιτούν. Τι βλέπουν. Τι δεν μπορούν να δουν.

Κι έτσι, μέσα σε αυτή την έκθεση, μαθαίνουμε κάτι που δεν μας το δίδαξε κανείς: ότι η αξία μας δεν βρίσκεται στο βλέμμα που μας ζυγίζει, αλλά στο βλέμμα που επιστρέφουμε στον εαυτό μας. Γιατί στο τέλος, η σύγκριση είναι αναπόφευκτη, αλλά η αποδοχή της δεν είναι. Κι αν κάτι μας σώζει, είναι η επίγνωση πως οι κρίσεις των άλλων είναι απλώς σκιές.

Κι εμείς δεν γεννηθήκαμε για να ζούμε στο μισοσκόταδο.

Μαρία Στυλιανού

anazitiseis@gmail.com